Enneagram Nedir?

Enneagram kelime anlamı olarak Yunanca kelimeler olan ennea (dokuz) ve grammos (çizilmiş ya da yazılmış şey) sözcüklerinin birleşiminden oluşmaktadır. Geleneksel Enneagram, insanların kişilik tiplerini inceleyen ve kökleri M.Ö. 2500’ lü yıllara kadar uzanan mistik bir öğretidir. Enneagram öğretisi, kişinin kendini tanımasını ve benliğinin (ego) sınırlamalarından kurtulmasını sağlamaya çalışır.

Tarih boyunca felsefe ve psikoloji alanlarından da etkilenerek günümüze kadar gelen çağdaş Enneagram sistemi, insanları, dünyaya bakış açılarına, dünyayı algılayıp değerlendirme ve tepki verme şekillerine göre 9 farklı kişilik tipine ayırır. Bu kişilik tipleri: 1- Mükemmeliyetçi, 2- Yardımsever, 3- Başaran, 4- Bireysel (Traji Romantik), 5- Araştırmacı, 6- Sorgulayıcı, 7- Hevesli, 8- Lider Ve Güçlü ve 9- Uyumlu olarak isimlendirilir.

Enneagram tiplerinin her birinin, kendine özgü güçlü ve zayıf yanları vardır. Hiç bir tip diğerinden daha üstün değildir. Her kişilik tipinin dünyaya bakış açısı farklıdır. Her tip olayları kendi bakış açısından algılar, değerlendirir ve tepki verir.

Enneagram felsefesine göre insan, saf ve mükemmel bir özle doğar. Bununla birlikte her insan doğuştan 9 ayrı kişilik tipinden birini de kendinde taşır. Yine her insan, doğuşundan itibaren tipinin tesiri altında içinden ve dışından gelen uyarıcılarla, özellikle anne-babasına karşı geliştirdiği şuur dışı tepkilerle 0-7 yaş arasında gelişen bir kişilik oluşturur. Bu kişilik, onun özünü örten, onun zıddına gelişen bir kişiliktir. İnsan, yıllar içinde olgunlaşıp bazı yönleri değişse, törpülense veya yeni özellikler edinse de, sahip olduğu tipolojiye (benlik, kişilik)  ait temel pek çok özelliğini hayatının sonuna kadar taşır.

Esasen son derece kıymetli bir kişisel gelişim aracı olan Enneagram, günümüzde insan kaynaklarından kişisel ilişkilere, çocuk yetiştirmeden, politikaya kadar çok farklı alanlarda kullanılmaktadır. Günümüzde Enneagram ayrıca felsefe, biyografi, akademik psikoloji, güzel sanatlar, mitoloji, din ve mistisizm, dua ve ruhsal çalışmalar, ilahiyat, beyin kimyası, senaryo yazarlığı, oyuncu seçimi, reklam, satış, pazarlama ve her nevi iletişim, evlilik, hukuki danışmanlık, teknik direktörlük, spor menajerliği, jüri seçimi ve politikada başarıyla kullanılmaya başlanmıştır. Özellikle eğitim, politika ve iş dünyasındaki uygulamalar dikkat çekicidir.

Enneagram 9 kişilik tipinin her biri için o tipe ait baskın özellikler, iyi yönler, kötü yönler, öğrenilmiş huylar, otomatik davranışlar, temel tutkular, temel korkular, en büyük idealler ve savunma mekanizmaları gibi pek çok önemli özelliği şaşırtıcı bir doğrulukla açıklar. Her bir kişilik tipinin neyi yaptığı, nasıl yaptığı ve neden yaptığını somut ve son derece anlaşılır bir şekilde ortaya koyar. Yani kısaca Enneagram sistemi insanı anlatır. İşte bir kişilik tespit, geliştirme ve eğitme sistemi olarak Enneagram, her insanın tipine göre geliştirdiği bu kişiliği (benlik, ego) analiz edip, onu doğuşundaki aslî özüne çevirme gayesi güder.

Dünyada Enneagram’ dan  büyük şirketler ve gizli örgütler de ciddi olarak faydalanıyor. CIA ve MOSSAD Enneagram sistemini kullanarak dünya liderlerini ve diğer önemli kişileri analiz ediyor. Sony, Hewlett Packard, Motorola ve Disney gibi dev şirketler ise çalışanlarının seçimi ve eğitiminde Enneagram yöntemine başvuruyor.