ENNEAGRAM NE İŞE YARIYOR?

Enneagram esasen “ben kimim?” sorusunun cevabını veren, insanın sahip olduğu kişilik tipi ve bunun kişi tarafından algılaması olan benliğin tanımını yapan, bir anlamda içinde sıkışıp kaldığımız benlik hapishanesinin sınırlarını çizen ve bize bu hapishaneden çıkış yollarını gösteren evrensel bir bilgi bir bilgi kaynağı.
Enneagram felsefesine göre, her insan 9 kişilik tipinden biriyle doğmakta ve yıllar içinde, olgunlaşıp, bazı yönleri değişse, bazı duyguları törpülense veya yeni özellikler kazansa da, temelde pek çok özelliğini hayatının sonuna kadar taşımaktadır. Enneagram’ın ortaya koyduğu her bir kişilik tipi, o tipe ait baskın özellikler, iyi yönler, kötü yönler, öğrenilmiş huylar, temel tutkular, temel korkular, savunma mekanizmaları, otomatik davranışlar ve en büyük idealler gibi pek çok bilinen veya bilinmeyen özelliği ortaya koymaktadır.

İnsan, özü gereği kendisini tanımak isteyen bir varlıktır. Bunun nedeni ise insanda var olan meraktır. Herkes kendi kişiliğini ve etrafındaki insanların kişiliğini bir ölçüde gözlemler, analiz eder ve yorumlar. Pek çok insan aşağıdaki sorulara cevap arar?

  • Neden hayatta devamlı yerimde sayıyormuşum gibi geliyor?
  • Sürekli geçmişe dönük yaşıyorum, geçmişi özlüyorum, bunun sebebi nedir?
  • Neden ufacık şeylerden bile alınıyor, aşırı duygusal tepkiler veriyorum?
  • Nasıl biri ile evlenirsem mutlu ve huzurlu olurum?
  • Sürekli her şeyi erteliyorum, yapmam gerekenlere neden konsantre olamıyorum?
  • Neden benzer durumlarda bir arkadaşım öfkelenirken, ben depresif bir hale bürünüyorum?
  • Maddi durumum iyi olmasına karşın mutlu değilim. Daha ne istiyorum?
  • Etrafımdaki bazı kişiler rahat ve huzurlu iken, ben neden sıklıkla endişeliyim?
  • Neden ilişkilerimi yürütemiyorum? Aradığım aşkı neden bulamıyorum?
  • Neden işimi sevemiyorum? Mutlu olmak için nasıl bir işte çalışmam gerekir?
  • Neden komşum kendi çocukları ile iyi anlaşırken, ben çocuklarım ile iletişim kurmakta zorlanıyorum?
  • Neden eşime göre daha tartışmacı ve huzursuzum?
  • Neden çocuklarımdan bir tanesi mükemmeliyetçi iken diğeri vurdumduymaz?
  • Neden sürekli endişe ve kaygı içindeyim? Neden hep en kötü olasılığı düşünüyorum?
  • Neden maymun iştahlıyım? Bir daldan diğerine sıçramamın sebebi nedir?

Bu ve bunlara benzer yüzlerce neden sorusunun cevabı, elbette bireyler arası kişilik farklılıklarını açıklamaktan geçmektedir. İşte Enneagram, öne sürdüğü 9 kişilik tipi ve bunlara ait detaylı ve kapsamlı özellikleri açıklayan özgün modeli ile bu “neden sorularına” cevap verir.
Kişilerin, 9 kişilik tipinden hangisine girdiği testler ve gerekirse görüşmeler yoluyla tespit ediliyor. Hem kişinin kendisini ve kişilik tipini tanıması sağlanıyor; hem de kişiye aksayan yönleri, olası sorunları ve olumsuz özellikleri söylenerek, hayata daha pozitif bakan, insanlarla daha iyi iletişim kuran, kamil insan modeline yakınlaşma uğruna izleyeceği yol haritası sunuluyor. Ve bu haritaya göre, kendisinden, yapabileceklerinin en iyisini yapması istenerek hedefe ulaşması amaçlanıyor.

Enneagram kullanılarak kendini tanımaya başlayan kişinin, aksayan yönlerinin farkına vararak, bunlar üzerinde düşünmesi ve davranışlarını değiştirmeye çalışması amaçlanıyor. Aksi takdirde, sorunlarının farkına varamayan kişi, hayatı boyunca davranışlarında haklı ve doğru olduğunu düşünüyor. Yani benliği içinde takılı kalıyor. Benliğinin sınırlayıcı kalıpları içinde sıkışıp kalıyor. Böylece eşi, çocukları, arkadaşları, patronu, sosyal çevresiyle çatışmaya başlıyor. Bu da onun uyumsuz, agresif, yaşanılmaz birisi olmasına yol açıyor. Enneagram’ın önemi burada ortaya çıkıyor. Enneagram, kişinin kendisi ve diğer insanlar ile olan sorunlarını çözmek ve hayatı dolu dolu yaşamasını sağlayacak eşsiz bir model olarak ortaya çıkıyor.