TİP 5: GÖZLEMCİ

Sağlıklı Beşler Sağlıksız Beşler
Analitik Entellektüel açıdan kibirli
Sebatkar İnatçı
Duyarlı Mesafeli
Aklı başında Diğerlerini eleştiren
Bilge Çekilmiş
Objektif (nesnel) Olumsuz
Kavrayışı güçlü Provakatör
Algıları açık Cimri
Kendi kendine yeten İddiasız

Tip 5 (Gözlemci)

 

  • Yaparak değil, gözlemleyerek ve okuyarak öğrenmeyi tercih eder.
  • Hislerini içinde bulundukları anda ifade etmekte zorlanır.
  • İlgilendikleri konular içinde kaybolup, yalnız başına bu konular üzerinde saatler harcayabilir.
  • Genellikle yalnız kaldığı zamanlarda, hislerini daha iyi fark eder ve deneyimler.
  • Bazen neden daha cömert biri olamadığını düşünüp, bunun için suçluluk duygusu hisseder.
  • Eleştiri ve yargılamaya karşı hassas olduğunu gizlemeye çalışır.
  • Düşüncesiz, saygısız ve gürültücü insanlar onu rahatsız eder, bazen de gücendirir.
  • Bir şeylere uymak, uyum sağlamak zorunda kalmak hiç hoşuna gitmez.
  • Kendi ilgi duyduğu veya uzmanlık sahibi olduğu alandaki kişiler ile arkadaşlık yapmaktan hoşlanır.
  • Gurur duyacağı bir ünvan sahibi olmayı ister (doktor, profesör, yönetici, vb.)
  • Genellikle diğer insanlar tarafından fazlaca olumsuz ve kuşkucu olmakla suçlanır.
  • Bazı sosyal ortamlardan kendisini rahat hissetmediğinde ortadan kayboluvermek ister.
  • Fazla iddialı, girişken veya saldırgan olmak istemez, bu şekilde olmamak için direnç gösterir.
  • Sosyal etkinliklerden hoşlanmaz. Tek başına kalmayı veya çok iyi tanıdığı bir iki arkadaşı ile olmayı tercih eder.
  • Bazı zamanlarda utangaç, ürkek veya çekingen hisseder.
  • İnsanlarla uzun zaman geçirince yorgunluk hisseder.
  • Çoğu insandan farklı olduğunu hisseder.
  • Kendisini görünmez birisi gibi hisseder. Başkalarının kendisi ile ilgili bir şeyleri fark etmiş olmalarına çok şaşırır.
  • Mutlu olmak için maddi mal ve mülk arayışı içinde değildir.
  • Sakin ve soğukkanlı hareket etmek kendisini güçlü hissettirir.

 

 

ÜCRETSİZ QUEST TESTİNDE Tip 5 çıktıysanız ve buradaki 20 özellikten en az 16 tanesi size uyuyor ise, Tip 5 olma ihtimaliniz, yani bir “Gözlemci” olma olasılığınız yüksektir.

 

Temel korkuları: Çaresiz, yetersiz ve işe yaramaz olmaktır.

 

Temel arzuları: Yeterli ve yapabilir olmak (yapabilmek).

 

Kendilerini akıllı ve sezgili insanlar olarak görürler. Hayatın insanlardan çok şey beklediği, ancak çok az şey verdiğine inanırlar. Akıllı oldukları için hiç kimsenin onların anladıklarını anlayamayacağını ve bildiklerini takdir edemeyeceğini düşünürler. Dış dünyadan gelişmiş algıları ile topladıkları sinyalleri, kendi düşünceleri doğrultusunda kullanırlar. Gerçek, Beşler için kendi düşünceleridir.

 

Beşler gereçeği anlamak, her şeyi gözlemlemek, bir şeylerde ustalaşarak özgüven kazanmak, dış dünyaya göre çok daha rahat kontrol edilebilir bir iç gerçek yaratmak, kendisine dış dünyadan karışanlardan uzaklaşmak, iç dünyalarını tehdit edenleri korkutup kaçırmak veya onlara meydan okumak ve dış dünyadan kendilerini soyutlamak isterler.

 

Uzmanlık arayışı içindedirler.Özgüvenlerini artırmak ve yaşam ile başedebilmek için bir konuda uzman/usta olmak isterler. Çocuklukta kişilikleri zedelenmiş ve özellikle fiziksel güçlerine olan güvenleri riske atılmış olan Beşler, zihinlerinde özel bir dünya (veya alternatif bir gerçek) yaratırlar ve buraya iyice hakim olurlar. Averaj ve sağlıksız Beşler, öz güven hislerini geliştirmek için matematikten piyano çalmaya, satranç oynamaktan bilgisayar oyunlarına kadar herhangi bir konuda ustalık peşindedirler. Beşler, özel alanlarına girilmesinden hoşlanmazlar. Kendilerine karışılmasını istemezler.

 

Temel sorunları: Beşlerin temel sorunu, soyutlanmış bir dış gözlemci olarak dünyayı anlayabileceklerini düşünmektir. Halbuki Beşler dünyanın bir parçasıdırlar ve gözlemledikleri nesnelerden etkilenip, onları etkilerler. Olayları hayatın içinde doğrudan deneyimlemek yerine, düşünceleri ile deneyimlemeye çalışırlar. Düşünmek, yapmanın yerini almıştır. Düşünceleri ile fazlaca haşır neşir olurlar. Düşüncelerinin herşeyi açıklayacağını ve kendilerine yeteceğini düşünürler. Ancak düşünceleri ile gerçekler arasında bir örtüşme yok ise, bu durumun ortaya çıkması halinde ciddi bir gerilim yaşarlar. Kendini soyutlama ve zihnin yapılandırdığı alanlara, fikirlere, kuramlara ve hayal unsuru alternatif gerçeklere kaçmanın kaçınılmaz sonucu, Beşlerin gerçek hayatla bağlarının kopması ve temel korkularına (çaresiz, işe yaramaz, yetersiz olmak) teslim olmalarıdır. Dünyadan ve diğer insanlardan kopuk bir şekilde ve düşünceleri ile yaşamaya çalışırlar. Sürekli yeni bilgi, kuram ve konuların peşine düşerler. Öğrenmek ve yetkin olabilmek için devamlı okur, araştırır ve gözlemlerler. Bu esnada gerçeklerle ilişkileri koparken, düşünce dünyalarında kurdukları her şeyi gerçek zannetmeye başlarlar.

 

Çocukluk Hikayesi: Beşlerin anne babaya veya onların yerini tutan kişilere karşı çelişkili ilişkileri vardır. Çok derinlerde veya bilinçaltında Beşler anne ve babaları tarafından reddedilmiş olduklarını hissederler. Anne ve babaları ile çelişkili ilişkileri olan diğer tarzlar (İki ve Sekiz) reddeden anne veya babaya karşı tamamlayıcı bir rol üstlenmek suretiyle bu olayla baş etmeye çalışırlar. Böylece aile içinde İkiler bakan ve büyüten, Sekizler ise koruyucu rolünü oynamayı öğrenirler. Tıpkı İki ve Sekizler gibi Beşler de aile içinde korunma ve bakılmalarını sağlayacak bir rol arayışı içine girerler. Ancak diğer tiplerin aksine Beşlerin algıları, aile içinde kendilerine uygun bir rol bulamadıkları ve bu nedenle anne babaları tarafından istenmedikleri yönünde gelişir. Beşler, yapabilecekleri hiçbir şey olmadığına inanırlar. Bu algılayışın sonucunda Beşler kendilerini geri çekerek, aileye aktif olarak katılmaya son verir ve verebilecekleri birşeylerin arayışına girerler. Çok iyi yapacakları birşeyler ararlar. Bu sayede eşit bir birey olarak ailede yer alabileceklerdir. Dünyaya ve aileye geri dönebilmek için, diğerlerinde olmayan, farklı bir yetkinlik (ustalık) yakalamanın peşine düşerler. Bu sebeple diğerlerinin ilgilenmediği, uzmanlık sağlayabilecekleri alanlara yönelirler. Bu esnada çocuk Beşler aileleri ile üstü kapalı bir pazarlığa girişirler: “Siz benden fazla şey beklemeyin, bende sizden!” Beşler kısıtlı enerji ve zamanlarını, kendilerini yetkin ve yapabilir kılacak alanlarda bilgi ve yetenekler kazanmaya adarlar. Bu sebeple de zamanları, özel alanları ve hayatlarına diğerlerinin yaklaşmasını istemezler. Diğer tipler için insan ilişkilerinde oldukça yeterli kabul edilebilecek mesafeler onlar için genellikle fazla yakın bulunabilir. Özel alanlarının istila edildiğine inanabilirler. Özellikle ebeveynlerinin özel alanlarına girmelerini (zaman, mekan veya psikoloji) müdahale olarak algılarlar. Beşlerin bu yönde bir kişilik geliştirmesinde, ebeveynlerin hatalı çocuk yetiştirme uygulamaları, evlilik sorunları, alkol sorunları, duygusal travmaları ve sevgi eksikliklerinin neden olduğu düşünülmektedir. Ebeveynlerin bu sorunları çocuk Beşlerin, onların onaylanmak ve sevgi alabilmek için güvenilir kaynaklar olmadıklarına inanmalarına yol açmıştır. Bu sebeple Beşler, hem anne babaya hem de dış dünyaya kapanarak, sadece kendi yetkinlik ve düşüncelerine güvenmeyi öğrenirler. Esasen dış dünyaya, ailelerine ve diğer insanlara büyük ilgi duysalar ve onları sevseler dahi, aradaki mesafeyi sürekli koruyacaklardır.

 

Stres Altındaki Beşler: Stres altındaki sağlıksız Beşler genellikle, Yedilerin (Ehl-i Keyif) negatif özelliklerini sergilerler. Yani stres altındaki Beşler, Yediye giderek (bknz. Enneagram Sistemi), tıpkı sağlıksız Yediler gibi davranırlar;

  • Fevri davranışlar başlar.
  • Saplantılı bir şekilde eğlenceye dalar ve aniden daha sosyal olmaya karar verirler.
  • Düzensiz olmaya başlarlar.
  • Aşırı düşünmek onları sıkıntıya sokmuştur bu sebeple düşünmeyi kesip, akıllarına estiği gibi davranırlar.
  • Dengesiz ve pervasız olurlar.
  • Sorunlarına çözüm bulmak için herşeye atılırlar ve kendilerine yarardan çok zarar verirler.
  • Dürtüsel olarak yeni projelere atılıp dururlar.

 

Rahat ve Güvenli Hisseden Beşler: Huzurlu ve güvenli hisseden, yani sağlıklı Beşler, genellikle Sekizlerin (Meydan Okuyan) pozitif özelliklerini sergilerler. Yani rahat ruh halindeki Beşler, Sekize giderek (bknz. Enneagram Sistemi), tıpkı sağlıklı Sekizler gibi davranırlar:

  • Sadece düşünmeyi bir tarafa bırakıp, bedenleri, güçleri ve enerjileri ile temasa geçerler ve hayatı deneyimlemeye başlarlar.
  • İçgüdülerini daha fazla dinlerler.
  • Açıksözlü ve içten geldiği gibi davranan kişiler olurlar.
  • Daha girişken, iddialı ve inandıkları için gayret gösteren kişiler olurlar.
  • Enerji dolu olurlar ve geri çekilme istekleri değil öfkeleri ile motive olurlar.
  • Kendilerini daha etkin savunurlar ve açık seçik sınırlar koyarlar.
  • Güven içinde harekete geçer ve başkalarına liderlik yaparlar.
  • Bilgeliklerini şefkatle dünyanın iyiliği için kullanmaya hazırdırlar.
  • Dünyadan kopuk değillerdir, yaşam ve insanlarla bağlantı içindedirler.

 

Beşler için Detaylı Bilgiler: Beşlerin temel korkularını yenmeleri ve sorunlarını aşmaları için yapmaları gereken şeyleri öğrenmek,  kanatların kişiliklerine etkisi (4 ve 6 no’lu tipolojilerin etkileri),  kişilik özelliklerine uygun meslekler, kariyer gelişimine yönelik öneriler, aşkta uyum sağlayacakları tipler, iyi anlaştıkları tipler, Beşler ile iyi geçinmenin yolları, kendileri ve diğer insanlarda beğendikleri özellikler, beğenmedikleri özellikler, Beş tipolojisindeki çocukları yetiştirme stratejileri ve Beşlerin kişisel gelişimleri ile ilgili çarpıcı ve somut öneriler için lütfen siteye üye olup, tipolojinizin 5 olduğunu; sadece 15 dakika sürecek olan, ücretsiz Kısa Enneagram Testi’ ni yaparak doğrulayınız.

Test sonucunuz (hangi tip olduğunuz) ve yukarıdaki konu başlıkları kapsamında size özel hazırlanacak raporunuz, testin sonuçlandırılmasını takiben birkaç dakika içinde e-posta adresinize ulaştırılacaktır.